Aturan ha pag-usal kabtangan dayng ha dugaing bahasa
Mag-anad magsulat ha Bahasa Sug. Dugaing-dugaing aturan sin pag-usal kabtangan dayng ha dugaing bahasa. (Practice writing in Bahasa Sug: Different ways to adapt foreign words.)
Mabaya' aku magsulat balik.
Mabaya' aku mag-anad magsulat ha Bahasa Sūg. Kulang pa tuud in panghāti ta ini ha Bahasa Sūg, in tanda' niya daran na kita magkalawng iban magkabalig! haha. Awn waktu di' ta na kaingatan in kabtangan, sa' ta ra usalan kabtangan dayng ha dugaing bangsa atawa bahasa...
Biya' na sin kabtangan "ENGINEER"... Unu kunu' in sinūgan niya? Kaingatan ta sin waktu nakauna wayruun pa in kabtangan yan, pasal way pa nakasākup in kamāasan sin kita ha bihān hinang atawa kan kabtangan... Na unu baha' in mapatut hinangun sin kita? Awn duwa pa tuw aturan lawng sin mga sila pantuk ha Liguistics:
𝟏. 𝐄𝐍𝐆𝐈𝐍𝐄𝐄𝐑
Buwsan in kabtangan ha di' na siya pindahan. In pagtawag ha ini: "𝗖𝗼𝗱𝗲 𝗦𝘄𝗶𝘁𝗰𝗵𝗶𝗻𝗴". Ay maana, tugutan ta in pag-usal sin kabtangan dayng ha dugaing bahasa halawm himumuwngan ta. Biya' na sin:
"𝐼𝑛 𝑛𝑎𝑏𝑎𝑛𝑎 ℎ𝑖 𝐾𝑎𝑟𝑠𝑢𝑚 ℎ𝑎𝑚𝑏𝑢𝑢𝑘 𝑬𝒏𝒈𝒊𝒏𝒆𝒆𝒓"
---------
𝟐. 𝐈𝐍𝐉𝐈𝐍𝐈𝐑
Hikaruwa aturan, buwsan ta in kabtangan ubus gantian ta in paghidja' kaniya. Patuwpun ta ha aturan paghidja iban paghurup ha Sinūg. Mahinang na in kabtangan "ENGINEER" pa "IN-JI-NIR". (Tumtumun ta sin wayruun hurup "E" ha Bahasa Sūg). In pagtawag ha bihayni "𝗢𝗿𝘁𝗵𝗼𝗴𝗿𝗮𝗽𝗵𝗶𝗰 𝗔𝗱𝗮𝗽𝘁𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻". Ha upāma ta kaina:
"𝐼𝑛 𝑛𝑎𝑏𝑎𝑛𝑎 ℎ𝑖 𝐾𝑎𝑟𝑠𝑢𝑚 ℎ𝑎𝑚𝑏𝑢𝑢𝑘 𝑰𝒏𝒋𝒊𝒏𝒊𝒓."
--------
𝟑. 𝐇𝐔𝐌𝐈𝐍𝐀𝐍𝐆 𝐁𝐀'𝐆𝐔 𝐊𝐀𝐁𝐓𝐀𝐍𝐆𝐀𝐍
In hinapusan aturan, huminang kita ba'gu kabtangan amun tumuwp ha kabtangan yaun. Biya' na sin "Engineer", unu in hinang nila? Magpatindug gibāyan, karāndānan? Unu baha' in matuwp ba'gu ngān? --In ini, amuna in pagtawagun "𝗡𝗲𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝘀𝗺", mahunit mapa-awn pasal subay magtaayun in katān tau magad kaniya...
------
In kahālan sin manga bahasa biya' na sin Bahasa Sūg bihaun, mataud na tuud in naka'-"influence" kaniya. (Kitaa ba, di' ku misan kaingatan in Sinūg sin "influence"! haha)... Dayng na mayan ha bahasa Arab, Malayu, Binisaya, pa Tagalog iban na Anggalis (English)... Yan na katān simuwd limamud ha himumuwngan sin tiyap-tiyap Tausūg.
Asal bihadtu na tuud in kaawnan sin hambuuk bahasa, lapay na in Bahasa Sūg. Awn pagtawagun "𝗟𝗮𝗻𝗴𝘂𝗮𝗴𝗲 𝗘𝘃𝗼𝗹𝘂𝘁𝗶𝗼𝗻" Asal magkapinda in bahasa bang maglulugay in waktu... Di' na yadtu katangkisan... Kitaniyu ra kumān manga Tausūg in magbaya' bang unu in jumatu kaniya:
--Lamuran ta kabtangan ba'gu ha supāya sumambu pa in Bahasa ta, atawa
--Patattapun in kaawal kariasali niya ha wayruun panglamud-lamuri sin dugaing kabtangan/bahasa...
Hawnu mayan didtu ha duwa in mapiy' sin kita, ha bang mayan isab manuwytuwy da in pagpakay, pag-usal ta sin Bahasa Sūg, amuna in salingkat-lingkat bahasa sin mga Tausūg gagandilan... Sibu' da ha pagpamuwng-bissara, ha pagsulat, pagdungug iban pagbassa...
Pasal bang ta ini pasāran na hadja... Ha susuwngun kabugaan ku, ha hangpuw' pa kay'man tahun lumabay... wayruun na kita karungugan magsinūg ha dunya...
Salam iban kasilasa.
-Ahmad
(Maap, bang awn wala' imamu ha manga himumuwngan ini, ayaw busung baytai niyu aku magtuwy ha "comments". Ha supāya isab mapabuntul tamagtuwy. Magsukul ha pagbassa!)
#LasahuninBahasa #BahasaSug