Ang Tausug ay isang pangunahing etnikong grupo sa Sulu Archipelago na may mayamang kasaysayan at kulturang kaugnay ng Sultanate of Sulu at Islam. Matatagpuan sila sa Sulu, Mindanao, at Sabah at mahalagang bahagi ng pagkakakilanlang Bangsamoro.

Ang Tausug ay isa sa mga malaking etnikong grupo sa Sulu Archipelago sa katimugang Pilipinas. Karaniwang ipinapaliwanag ang pangalang “Tausug” mula sa tau na nangangahulugang “tao” at sug na “agos ng dagat,” bagaman may mga iskolar na nagmumungkahi ng iba pang pinagmulan, kabilang ang salitang Arabiko na Ahlul Suluk o “people of the path to Allah.” Sa paglipas ng panahon, nagkaroon ng iba’t ibang anyo ang pangalan tulad ng Sūlūk, Sūlū, at Sūg na lahat ay may kaugnayan sa lugar at sa mga taong naninirahan dito.

Matatagpuan ang karamihan sa mga Tausug sa Sulu, lalo na sa Jolo Island na nagsisilbing sentrong kultural, politikal, at pangkalakalan ng kanilang lipunan. Mayroon ding mga komunidad sa Basilan, Zamboanga, Tawi-Tawi, Mindanao, at maging sa Sabah, Malaysia. Ang Sulu Archipelago ay binubuo ng daan-daang isla na may matabang lupa at klimang angkop sa agrikultura, dahilan upang maging mahalagang pook-panirahan at kalakalan sa rehiyon.

Ang wikang Tausug, o Bahasa Sug, ay kabilang sa pamilya ng mga wikang Austronesian at ayon sa mga banyagang mananaliksik ay may malapit na ugnayan sa Butuanon at iba pang wika sa Mindanao. Gumamit din ang mga Tausug ng Malay-Arabic script na kilala bilang jawi o sulat sug, lalo na sa mga relihiyoso at pormal na sulatin. Sa kasaysayan, nagsilbi rin ang wikang ito bilang lingua franca ng Sultanate of Sulu.

Pinaniniwalaang nagmula ang mga Tausug sa hilagang-silangang Mindanao at lumipat sa Sulu sa pagitan ng ika-10 at ika-11 siglo, kasabay ng paglago ng kalakalan sa Asya. Pagsapit ng ika-13 siglo, naging makapangyarihang mamamayan sa kalakalan ang mga Tausug sa rehiyon. Ang pagdating ng Islam sa Pilipinas ay sa pamamagitan ng mga mangangalakal at misyonerong Sunni Sufi ulama na humubog sa kanilang relihiyon at paraan ng pamumuhay, hanggang sa maitatag ang Sultanate of Sulu noong kalagitnaan ng ika-15 siglo.

Sa rurok ng kapangyarihan nito noong ika-18 at ika-19 na siglo, umabot ang impluwensiya ng sultanato sa ilang bahagi ng Mindanao at hilagang Borneo. Gayunman, ang kolonisasyon ng Espanya at kalaunan ng Estados Unidos ay nagdulot ng matagal na labanan at pagbabago sa estrukturang politikal ng rehiyon. Sa kasalukuyan, nananatiling mahalagang bahagi ng Bangsamoro identity ang mga Tausug at patuloy na nakikilala sa kanilang matibay na kultura, wika, at kasaysayan.

Bagaman may iba’t ibang pananaw tungkol sa eksaktong pinagmulan ng kanilang pangalan at etnolingguwistikong ugat, malinaw na ang Tausug ay may malalim na historikal na papel sa paghubog ng kalakalan, relihiyon, at kultura sa timog Pilipinas. Ang kanilang pamana ay patunay ng matagal nang ugnayan ng kapuluan sa mas malawak na mundo ng Timog-Silangang Asya.

Mga Sanggunian

• Velasco, Faye. “Tausug.” Anak Sug (2015).

• Bangahan, Benjamin. “Sūlū—The Theories on the Etymology of the Name.” (2016).

• “Tausug.” Encyclopedia of World Cultures.
  https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/tausug

• Abdul, Mohammad Amil Kamlian. An Analysis of the Tausug Philosophy of Language.
  https://share.google/KJE0TxkBeMwx6ZhCU